Crossovers Smart Industry

De principes en instrumenten van Smart Industry (de integratie van ICT in productieprocessen en klant- en samenwerkingsrelaties, big data, internet of things, etc.) worden vaak ontwikkeld en als eerste toegepast in de maakindustrie. De Achterhoek heeft de ambitie om de kansen die de ontwikkeling van Smart Industry biedt in zoveel mogelijk sectoren te benutten. De maakindustrie loopt voorop als het gaat om bewustwording van de kansen van Smart Industry. In andere sectoren moet eerst in deze bewustwording worden geïnvesteerd, voordat toepassing van Smart Industry op bredere schaal kan plaatsvinden.

Daarom zijn er kruisverbindingen (crossovers) nodig tussen Smart Industry en andere sectoren. In de Uitvoeringsagenda zijn er Crossovers op het terrein van zorg, agrofood/biobased economy, duurzame energietransitie en vrijetijdseconomie, waarover hieronder meer.

Crossover Zorg

De Zorg is één van de grootste en sterkst groeiende sectoren en daarmee één van de belangrijkste werkgevers binnen de Achterhoek. De verwachting is dat dit ook in de komende jaren zo zal zijn, hoewel de zorgbudgetten vanuit de overheid onder druk staan. Daarentegen neemt als gevolg van de vergrijzing binnen de Achterhoek de vraag naar zorg en ondersteuning waarschijnlijk toe. Het aantal ouderen in de Achterhoek zal (zowel relatief als absoluut) stijgen. En hoewel mensen ook langer gezond blijven, krijgen steeds meer mensen te maken met ‘welvaartsziekten’ en intensieve zorg in hun laatste levensjaar. Daarbij blijven de mensen steeds langer in hun eigen woning wonen. Dit geldt overigens niet alleen voor ouderen. Ook van kwetsbare mensen met ondersteuningsvragen wordt verwacht dat zij minder een beroep doen op intramurale zorg en meer zelf oplossen, samen met hun netwerk én met lichtere ondersteuning. Er wordt meer een beroep gedaan op de ‘eigen kracht’ van de samenleving. Deze ontwikkelingen vragen om innovatieve ondersteuningsconcepten, -producten en –hulpmiddelen en de inzet van digitale, technologische (SMART) oplossingen. Deze crossovers tussen de zorgsector en de maakindustrie en de inzet van ICT zijn voor de Achterhoek van strategisch belang. Door op te trekken met de sterke Achterhoekse maakindustrie en te focussen op de digitale en technologische oplossingen zal voor iedereen die dat nodig heeft zorg en ondersteuning op maat beschikbaar zijn.

Crossover Agrofood / Biobased economy

Agrofood
Onder invloed van de groeiende wereldwijde voedselvraag stijgen op lange termijn de landbouwprijzen. Diervriendelijke en biologische landbouw zijn groeimarkten. De ambitie is om via toepassing van landbouwproducten als energiebron nieuwe perspectieven te openen waarbij Smart Industry kan helpen om de kosten verder te drukken. Precisielandbouw betekent dat Smart Industry zijn intrede doet om acties in ruimte en tijd te optimaliseren met behulp van techniek die ondersteunt bij waarneming, diagnose, beslissing, actie en evaluatie. Precisielandbouw is kansrijk voor de Achterhoek aangezien er veel kleine, innovatieve bedrijven zijn die werken met sensoren en mechanisatie. Door hightechsystemen en -materialen en de nieuwe mogelijkheden van ICT toe te passen, is de agrofoodsector beter toegerust om de grote maatschappelijke uitdagingen waarvoor het zich gesteld ziet aan te kunnen. Met haar hoge economische en ecologische druk is Oost-Nederland de ideale ‘snelkookpan’ om deze nieuwe mogelijkheden te ontwikkelen en te vermarkten. De ontwikkelingen op het gebied van agrofood maken onderdeel uit van de gebiedsopgave van Food Valley. De Achterhoekse bedrijven zijn nagenoeg niet aangesloten, maar kunnen hierop zeker aanvullend zijn. Via een regionale aanpak zal met de actoren uit de drie O’s verkend worden hoe en op welke onderdelen relevante Achterhoekse partijen en partners zich kunnen aansluiten.

Biobased economy
Een ander belangrijk aspect van de agrofoodsector in de Achterhoek is de opkomst van de biobased economy (groene economie). De biobased economy is onderdeel van de circulaire economie en is van belang voor de innovatiekracht en de werkgelegenheid in de Achterhoek. De Achterhoek is met zijn landelijk gebied bij uitstek geschikt als proeftuin voor biobased economy. De ambitie is om mest, dat als afvalstof wordt beschouwd, juist als grondstof in te zetten. De Achterhoek staat bekend als de innovatiefste regio als het gaat om mestverwerking, waarbij de focus ligt op het slimmer en rendabeler maken van de productieprocessen van mestverwerking. Hiervoor werken we aan de realisatie van een groene kunstmestfabriek (zie project hieronder). De komende jaren zal ook voor andere sectoren worden verkend welke mogelijkheden er zijn op het vlak van biobased economy.

Crossover Duurzame energietransitie

De Achterhoek heeft de ambitie om in 2020 zijn CO2-uitstoot met de helft te reduceren en om energieneutraal te zijn in 2030. Er zijn al diverse trajecten ingezet rondom het opwekken van duurzame energie met zon, wind en biomassa. Dit is mede mogelijk gemaakt door bestaande structuren als de Tafel van Groenlo, Achterhoekse Groene Energiemaatschappij, Achterhoek Duurzaam Verbouwen, Stichting Biomassa en het Verduursaam Energieloket. De komende periode zal de opwekking van duurzame energie worden doorgezet. Deze projecten kunnen op termijn alleen tot hun recht komen als ook aan de randvoorwaarden wordt voldaan. Het opwekken van steeds meer duurzame energie heeft onder andere gevolgen voor het elektriciteitsnet. Er zal in de Achterhoek daarom steeds meer behoefte zijn aan het inzetten van smart grids en slimme systemen, die de productie en het gebruik op elkaar afstemmen. Slimme netwerken zorgen voor inpassing van duurzame bronnen en maken het net flexibeler. Bovendien is het daardoor mogelijk dat mensen naast elektriciteit afnemen deze ook zelf leveren aan het net. Daarnaast worden in de Achterhoek momenteel slimme meters ingevoerd die inzicht geven in het verbruik én de energieleverancier helpen bij het per regio afstemmen van energiestromen. Zo wordt verspilling tegengegaan.

Crossover Vrijetijdseconomie

De vrijetijdseconomie is een belangrijke pijler voor de regionale economie en werkgelegenheid. Daarnaast draagt de sector, meer dan andere sectoren, bij aan een betere leefbaarheid op het platteland en in de kernen. Met zijn relatief grote maakindustrie zet de Achterhoek in op Smart Industry om economisch vitaal te blijven. Vernieuwing in deze sector is gericht op een verdere digitalisering van de productie.

Digitalisering kan klantgerichter toegepast worden in de vrijetijdseconomie. Smart Industry biedt daarom kansen voor de maakindustrie én vrijetijdseconomie. Door gebruik te maken van een excellente infrastructuur van informatie- en communicatietechnologie en goed opgeleide medewerkers biedt Slim Werken kansen voor de vrijetijdssector. Door nieuwe mogelijkheden slim toe te passen wordt beleving op maat gecreëerd. De vrijetijdssector blijft daardoor een ‘belevingseconomie’. Daarbij moet het bedrijfsleven ‘op maat’ samenwerken en de klant cross-sectoraal centraal stellen. Zo liggen er bijvoorbeeld kansen in de combinatie van vrijetijdseconomie, zorg en slim werken. Voorwaarde om de vrijetijdseconomie te ontwikkelen is dat kennis up-to-date is en wordt gedeeld.